PROGRAM  PROFILAKTYCZNY

PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO
W KOWALEWIE POMORSKIM

 

                                                                        Opracowali: Izabela Orzechowska

                                                                                         Marcin Działdowski

 

Podstawa prawna:

Ø     Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej,

Ø     Powszechna Deklaracja Praw Człowieka,

Ø     Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tekst jednolity Dz. U.
z 2004 r. Nr 256, poz. 2572  z późn. zm.),

Ø     Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r.
w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół ( Dz. U. z 2012 r. poz 977),

Ø     Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 czerwca 2012 r.
w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów  nauczania oraz dopuszczania do użytku podręczników (Dz. U. z 2012 r. poz. 752); 

 

PLAN PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO

1.          Wstęp

2.          Cele programu

3.          Adresaci program

4.          Bloki tematyczne programu i ich charakterystyka

5.          Metody i formy realizacji programu

6.          Ewaluacja programu

7.          Narzędzia do ewaluacji programu

                                          I.            WSTĘP

            Przedszkole to „placówka przeznaczona dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat, wspomagająca indywidualny rozwój, zapewniająca opiekę odpowiednią do potrzeb dziecka oraz przygotowująca do nauki w szkole” (źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej, Dz. U. Nr 61, poz.624). Zadaniem przedszkola jest zapewnienie dzieciom właściwych warunków rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego, jak   i również przygotowanie dziecka do nauki w szkole.

            Ponadto przedszkole poza edukacją i wychowaniem dzieci, powinno także prowadzić działania profilaktyczne, tzn. zapewniające dzieciom zdrowie i bezpieczeństwo w każdym podejmowanym działaniu. Wiek przedszkolny to specyficzny okres w życiu dziecka, mający istotny wpływ na zmiany zachodzące w jego indywidualnym rozwoju. Natomiast owa profilaktyka w przedszkolu ma zapobiegać wszelkim niepożądanym zjawiskom w tymże rozwoju. Działaniem profilaktycznym będzie zatem każde pozytywne oddziaływanie pedagogiczne, utrwalające wartościowe cechy, a zapobiegające powstawaniu tych niepożądanych.

            Niniejszy program profilaktyczny przedszkola ma za zadanie uświadomić dzieci        w wieku przedszkolnym o istniejących w życiu ludzkim zagrożeniach pochodzących ze świata ludzi i zwierząt oraz wyposażyć je w umiejętność radzenia sobie z nimi. Obowiązkiem każdej osoby dorosłej, zwłaszcza nauczycieli jest stwarzanie każdego dnia warunków sprzyjających kształtowaniu postaw odpowiedzialności za życie własne oraz innych. Tylko kreatywna realizacja działań o charakterze profilaktycznym przez nauczycieli umożliwi wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci i ułatwi funkcjonowanie w życiu następnych pokoleń w przyszłości.

Celem programu jest kształtowanie pozytywnych postaw  i bezpiecznych zachowań dzieci w sytuacjach zagrażających ich życiu i zdrowiu. Ponadto realizacja programu ma wyposażyć dzieci w niezbędne sprawności, umiejętności i wiadomości dotyczące dbania         o własne zdrowie i bezpieczeństwo.

             Program można realizować przez cały rok szkolny, przez wszystkich nauczycieli oddziałów samodzielnie lub z pomocą policjanta, strażaka, lekarza, pielęgniarki, ratownika medycznego itp. Realizacja programu wymaga także wykorzystywania różnorakich środków dydaktycznych wspomagających proces rozwoju dziecka, zorganizowanie wycieczek i wyjść poza teren przedszkola, wdrożenia wszystkich pracowników przedszkola do realizacji programu i współpracy z rodzicami.

 

                                       II.            CELE PROGRAMU

Cele ogólne:

• Promocja zdrowego stylu życia,
• Kształtowanie postaw i umiejętności niezbędnych do podejmowania właściwych wyborów życiowych,
• Tworzenie warunków sprzyjających  własnemu i innych bezpieczeństwu, 
• Kształtowanie u dzieci umiejętności właściwego reagowania w sytuacjach zagrożenia.

Cele szczegółowe:

• Kształtowanie u dzieci świadomej i czynnej postawy w dążeniu do zachowania zdrowia,
• Nabywanie przez dzieci właściwych nawyków higienicznych, żywieniowych,
• Rozwijanie aktywności ruchowej,
• Przestrzeganie zasad bezpiecznych zabaw ruchowych, poruszania się w grupie,
  na wycieczkach, spacerach,
• Świadome unikanie niebezpiecznych sytuacji i zagrożeń na drodze i wynikających
  z: przypadkowych spotkań z nieznajomymi, zabaw zapałkami, spożywania lekarstw,  środków chemicznych,  nieznanych roślin, zbliżania się do zwierząt,
• Wzmacnianie poczucia wartości i budowanie pozytywnego obrazu siebie,
• Wskazywanie właściwych rozwiązań w różnych sytuacjach życiowych,
• Radzenie sobie w sytuacjach zetknięcia się z  przemocą i uzależnieniami,
• Kształtowanie umiejętności rozwiązywania problemów i konfliktów z  rówieśnikami. 
• Rozwijanie empatii, asertywności;

                                   III.            ADRESACI PROGRAMU

·        dzieci 3,4,5,6 – letnie uczęszczające do przedszkola objętego programem,

·        nauczyciele zatrudnieni w placówce,

·        rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola objętego programem,

·        inni pracownicy przedszkola, oraz osoby związane z placówką.

 

                                   IV.            BLOKI TEMATYCZNE PROGRAMU I ICH CHARAKTERYSTYKA

Nazwa bloku tematycznego	Zamierzone cele operacyjne Dziecko:
1.     Bezpieczeństwo na co dzień	- rozumie pojęcie bezpieczeństwo; - nie oddala się samo od grupy przedszkolnej; - wie, że opiekę nad nim sprawuje osoba dorosła,  -wykazuje znajomość imienia, nazwiska oraz własnego adresu zamieszkania; - wykazuje nieufność w stosunku do nieznajomych; - wykazuje znajomość imion i nazwisk rodziców/opiekunów; - przestrzega zasad ustalonych w grupie przedszkolnej (kontrakt grupowy); - stosuje się do zasad bezpiecznego korzystania z placu zabaw/sprzętu/zabawek - samodzielnie i bezpiecznie organizuje sobie czas wolny; - nie korzysta z urządzeń elektrycznych, nie bawi się przedmiotami niebezpiecznymi, np. zapałkami, szkłem i inne.; - porusza się w miejscach dozwolonych; - orientuje się, do kogo może zwrócić się o pomoc (np. do policjanta); - zna zasady bezpiecznego poruszania się po drodze; - rozróżnia podstawowe znaki drogowe (informacyjne, ostrzegawcze; - stosuje się do sygnalizacji świetlnej; - wie, jakie są numery telefonów alarmowych (997, 998, 999, 112); - zna inne ważniejsze instytucje i pełnione przez nie role społeczne; - przewiduje sytuacje zagrażające bezpieczeństwu/życiu oraz ich konsekwencje; - gości w przedszkolu, np. policjanta, strażaka, pielęgniarkę (w miarę możliwości); - potrafi przybrać obronną postawę przed atakiem psa,  nie drażni zwierząt, - wie, jak zachować się w sytuacji zagrożenia pożarem, - reaguje na hasła: pali się, ewakuacja itp.;
2.       Piramida zdrowego żywienia	- myje owoce i warzywa przed spożyciem; - przezwycięża niechęć do spożywania niektórych potraw; - dostrzega związek pomiędzy zdrowiem a chorobą; - zna umiar w jedzeniu (nie objada się); - poznaje schemat piramidy zdrowego żywienia i rozumie jej strukturę (jej piętra); - orientuje się w zasadach zdrowego stylu odżywiania (wymienia zdrowe produkty, tj. owoce, warzywa, mleko i jego przetwory, ryby, ciemne pieczywo, itd.); - podaje przyczyny i skutki nieprawidłowego odżywiania się (m. in. otyłość, próchnica, brak witamin, niska odporność organizmu = przeziębianie się);
3. Higieniczny tryb życia	- rozumie pojęcia: higiena, higieniczny tryb życia; - wyróżnia przybory niezbędne do utrzymania higieny; - stosuje higienę na co dzień; -  myje ręce przed / po posiłku, po korzystaniu z toalety, po kontakcie z różnymi przedmiotami, zwierzętami; - dba o czystość ubrania / bielizny; - wie, o konieczności umiejętnego korzystania z chusteczek higienicznych; - rozumie przyczyny chorób zakaźnych, - zasłania usta podczas kaszlu / kichania; - unika bezpośredniego kontaktu z osobą chorą; - wie, że podczas przygotowywania posiłków należy zachować szczególną czystość, - dba o czystość własnego ciała (regularna kąpiel, używanie kosmetyków); - używa wyłącznie swoich przyborów toaletowych; - utrzymuje porządek otoczenia wokół siebie (np. sprząta po sobie); -  zdaje sobie sprawę z konieczności chodzenia do snu o tej samej porze (higiena snu); - rozumie istotę wypoczynku; - wykazuje wrażliwość na nadmierny hałas; - podkreśla rolę codziennych ćwiczeń fizycznych; - uczy się podstawowych umiejętności relaksacji i odprężenia (higiena psychiczna); - wie, na czym polega profilaktyka zdrowotna (np. szczepienia ochronne) - wie o potrzebie przebywania w wywietrzonych pomieszczeniach; - wie, jak ubrać się do warunków atmosferycznych, - wie, dlaczego należy przebywać na świeżym powietrzu,
4. Ruch w życiu człowieka	- posługuje się pojęciem zdrowie; - ubiera się odpowiednio do warunków pogodowych; - rozumie znaczenie aktywności ruchowej, sportu w życiu; - wie o potrzebie częstego przebywania na świeżym powietrzu; - bierze aktywny udział w zajęciach ruchowych, gimnastykuje się; - dba o prawidłową postawę ciała; -  wie w jaki sposób można aktywnie wypoczywać. - wie, jak zapobiegać przemarznięciu / przegrzaniu;
5. Zagrożenia ze środowiska przyrodniczego	- nie dotyka zwierząt, zwłaszcza dzikich; - wie, że nie należy karmić bez zgody / drażnić zwierząt; - wymienia rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych; - przyjmuje pozycje obronną, by uniknąć, np. pogryzienia - orientuje się, jak wyglądają tabliczki informujące, np. o terenie strzeżonym przez psa; - zna wybrane rośliny i inne zagrażające życiu (np. grzyby, owoce trujące); - nie spożywa owoców roślin niewiadomego pochodzenia; - rozumie konieczność pozostawania w miejscu bezpiecznym w czasie burzy, huraganu, powodzi, ulewy, upałów itp. - rozumie symbole w prognozie pogody;
6.     Działania proekologiczne	- rozumie potrzebę oszczędzania energii, wody; - wie jak chronić środowisko przed zanieczyszczeniem - jest wrażliwe na przejawy niszczenia przyrody najbliższej okolicy, - zna skutki skażenia wody, gleby i powietrza, - zna pojęcie recykling, - potrafi segregować odpady i rozumie zasadność tego działania; -  zbiera surowce wtórne, np. nakrętki, baterie; - bierze udział w akcjach i wydarzeniach proekologicznych, np. Dzień Ziemi, Sprzątanie Świata – Polska; - uczestniczy w konkursach i turniejach wiedzy związanych z ekologią;,
7.     Przedszkole bez nałogów	- wie, że nie może samodzielnie zażywać lekarstw i stosować środków chemicznych (np. środków czystości); - jest świadome niebezpieczeństw związanych    z uzależnieniami / nałogami; - prezentuje właściwą postawę PRZECIW; - wie, co sprzyja uzależnieniu człowieka (alkohol, papierosy, leki, internet, telewizja); - nabywa umiejętność odmawianie NIE bez poczucia winy (asertywność); - nie jest podatne na wpływ reklam (tzw. ukryte programy) oraz osób mających złe zamiary
8.     Agresja i przemoc	- umie nazwać swoje uczucia; - zna pojęcia: agresja i przemoc; - przestrzega zakazu przyjmowania różnych rzeczy, np. słodyczy od osób nieznajomych; - wykazuje ostrożność i nieufność w kontakcie z osobami obcymi, zły dotyk; - odgrywa i demonstruje wybrane uczucia (scenki sytuacyjne); - uczy się oswajać z własnym strachem (rozumie  powiedzenie: Strach ma wielkie oczy) - bierze udział w różnego rodzaju zajęciach odreagowywania złości, np.: * ludzik złości * skrzynia złości (z gazetami) * rysunek złości * tabliczka złości, itp. - potrafić utożsamić się z inną osobą (kształtowanie umiejętności empatycznych); - podaje sposoby na pokonanie złości; - reaguje na różne formy agresji i przemocy; - orientuje się, jakie są skutki agresji /przemocy na świecie dla ludzi; - uczy się być asertywne; - rozumie znaczenie słowa zgoda, kompromis;
9.    Dziecko w świecie wirtualnym	- nie traktuje komputera jak największego towarzysza zabaw; - rozumie niekorzystny wpływ nadmiernego korzystania z telewizora i komputera, - zna zagrożenia związane z korzystaniem z dostępu do sieci (np. wirtualny przyjaciel – oszust, złe samopoczucie, niedotlenienie organizmu, brak kolegów/koleżanek); - korzysta z internetu tylko za zgodą rodziców/osób dorosłych; - zdaje sobie sprawę, że świat wirtualny to świat iluzji (rozróżnienie rzeczywistości od świata wirtualnego – nierzeczywistego); - nie promuje zachowań agresywnych, przemocy obecnej, np. w grach komputerowych - dostrzega także pozytywny wpływ świata wirtualnego (np. rozwój myślenia, kojarzenia, wyobraźni, pogłębienie wiedzy, wzmocnienie poczucia własnej wartości, itp.)
10.                         Akceptacja innych	- potrafi okazywać uczucia przyjaźni, sympatii , empatii,  - umie jasno sformułować opinie, prośbę; oraz porozumiewać się bez słów, - pomaga innym kolegom i koleżankom w ich problemach, - pokonuje uprzedzenia wobec osób chorych i niepełnosprawnych, - jest gotowe nieść pomoc osobom słabszym, starszym,  niepełnosprawnym i potrzebującym, - zna, rozumie, wyraża emocje i potrafi o nich opowiedzieć, - wie, jak można radzić sobie w trudnych sytuacjach, - potrafi opanować w niektórych sytuacjach negatywne emocje.

 

V.            METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU

Metody realizacji programu:

·         podające: opowiadanie, pogadanka, opis, objaśnienie, historyjka obrazkowa, wiersze, piosenki, praca z obrazkiem,

·        problemowe: gry dydaktyczne, doświadczenia,

·         aktywizujące: drama, burza mózgów, Orffa, Labana, Sherborne, pedagogika zabawy,

·        praktyczne: pokaz, ćwiczenia, trening, prace plastyczne, wystawki, gry i zabawy ruchowe,

·        zabawy relaksacyjne, konkursy, spotkania.

Formy realizacji  programu:

·         praca indywidualna,

·        zabawy oraz inne rodzaje działalności dzieci pozwalające na rozwijanie własnej inicjatywy,

·        czynności samoobsługowe,

·        prace użyteczne,

·         spacery, wycieczki,

·        zajęcia zorganizowane,

·        uroczystości przedszkolne,

·        konkursy, turnieje.

 

Metody, formy oraz cele operacyjne  wybiera  nauczyciel pracujący z określoną grupą wiekową.

VI.            EWALUACJA PROGRAMU

Oceny efektów realizacji „Programu profilaktycznego”, obok bieżącego monitorowania, dokonuje się na półrocznej i końcowej radzie pedagogicznej. Podstawę dla formułowania oceny realizacji programu będą stanowiły:

• wnioski z obserwacji zachowań dzieci,
• rozmowy z rodzicami,
• rozmowy z nauczycielami,
• analiza dokumentów - dziennik, plany miesięczne, wytwory dzieci, osiągnięcia
  w konkursach,
• analiza ankiet dla rodziców i nauczycieli.

VII.            NARZĘDZIA DO EWALUACJI

Ø    Ankieta dla nauczyciela

Ø    Ankieta dla rodziców

ANKIETA DLA NAUCZYCIELI

Celem ankiety jest dokonanie ewaluacji programu profilaktycznego realizowanego w przedszkolu. Uzyskane informacje posłużą planowaniu dalszej pracy profilaktycznej.

1.      Które z elementów programu profilaktycznego uważa Pan/Pani za najistotniejszy? Dlaczego?

………………………………………………………………..………………………………………………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………..

2.      Które z zadań są najtrudniejsze w realizacji? Dlaczego?

………………………………………………………………..………………………………………………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………..

3.      Czy realizacja programu przynosi efekty?

TAK   □

NIE    □ 

Dlaczego  TAK? ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Dlaczego NIE?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….................................................................................................................

4.      Jakie metody wykorzystuje Pan/Pani najczęściej w trakcie realizacji zadań profilaktycznych  i dlaczego?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

5.      Czy systematycznie dokonuje Pan/ Pani analizy oddziaływań profilaktycznych i ich skuteczności (w jaki sposób?)

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..............................................................................................................

6.      Jakie zadania profilaktyczne realizuje Pan/ Pani wspólnie z rodzicami?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

 

Dziękujemy za wypełnienie ankiety

 

ANKIETA DLA RODZICÓW

Szanowni Państwo, pragniemy pozyskać informacje na temat programu profilaktycznego realizowanego w naszym przedszkolu. Państwa odpowiedzi będą cenną wskazówką do dalszej pracy.

1.      Czy zna Pan/Pani program profilaktyczny Przedszkola Publicznego
w Kowalewie Pomorskim

TAK □

NIE □

SŁABO □

 

1.      Czy program profilaktyczny przedszkola spełnia Państwa oczekiwania?

TAK □

NIE □

TRUDNO POWIEDZIEĆ □

 

2.      Czy zadania zawarte w programie profilaktycznym służą podniesieniu świadomości dzieci  w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia?

TAK   □

NIE    □ 

Jeśli  TAK, to dlaczego ? ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Jeśli NIE, to dlaczego?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….................................................................................................................

 

3.      Czy zdaniem Państwa przedszkole poprzez treści zawarte w programie profilaktycznym kształtuje w dziecku:

·       Poczucie bezpieczeństwa

 TAK  □                NIE  □

·       Uczy rozpoznawania i unikania zagrożeń ze środowiska przyrodniczego

                   TAK  □                NIE  □

 

·       Wpaja zasady higienicznego trybu życia i zdrowego odżywiania

                     TAK  □                NIE  □

 

·       Uświadamia niebezpieczeństwa związane z nałogami/uzależnieniami

              TAK  □                NIE  □

 

·       Uczy reagowania na różne formy agresji i przemocy

                TAK  □                NIE  □

 

4.      Jakie jeszcze inne zadania profilaktyczne nie ujęte w programie powinno realizować przedszkole?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

5.      Gdzie według Państwa dziecko jest narażone na najwięcej zagrożeń?

·       na podwórku w pobliżu domu  □

·       w przedszkolu  □

·       korzystając z komputera – Internetu  □

·       na wycieczkach, spacerach  □

·       podczas kontaktów ze starszymi kolegami  □

·       inne ………………………………………….

6.      Do kogo zwrócilibyście się w razie problemów z dzieckiem?

NAUCZYCIEL □

DYREKTOR □

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA □

INNE □

 

 

Dziękujemy za wypełnienie